Μήνας: Οκτώβριος 2026

Πόνος στο γόνατο: μηνίσκος, χονδροπάθεια ή οστεοαρθρίτιδα

Το γόνατο δουλεύει σε όλα. Στο περπάτημα, στις σκάλες, όταν κάθεσαι και σηκώνεσαι, όταν σκύβεις να πάρεις κάτι από κάτω. Όταν αρχίζει να πονάει, η πρώτη σκέψη είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «έφθαρε».

Η λέξη αυτή βαραίνει. Φέρνει μαζί της εικόνες από χειρουργεία, προσθέσεις και ένα σώμα που «τελειώνει». Όμως ο πόνος στο γόνατο έχει πολλές εξηγήσεις, και οι περισσότερες δεν καταλήγουν εκεί. Ας δούμε τις τρεις που ακούμε συχνότερα: μηνίσκος, χονδροπάθεια και οστεοαρθρίτιδα.

Μηνίσκος: τι σημαίνει η ρήξη στη μαγνητική

Οι μηνίσκοι είναι δύο ημισεληνοειδείς δομές μέσα στο γόνατο. Λειτουργούν σαν αμορτισέρ: μοιράζουν το βάρος και βοηθούν την άρθρωση να κινείται ομαλά.

Μια ρήξη μπορεί να προκύψει μετά από στροφικό τραυματισμό, συνήθως στον αθλητισμό. Μπορεί όμως να έρθει και σιγά σιγά, ως εκφυλιστική αλλαγή με την ηλικία. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• πόνο στην εσωτερική ή στην εξωτερική πλευρά του γονάτου

• πρήξιμο και δυσκαμψία

• ενόχληση στη στροφή και στο βαθύ κάθισμα

• σε ορισμένους, πραγματικό κλείδωμα, όταν το γόνατο δεν τεντώνει

Το πιο σημαντικό: ρήξη μηνίσκου στη μαγνητική δεν σημαίνει αυτόματα ότι αυτή προκαλεί τον πόνο. Μελέτες απεικόνισης σε ανθρώπους χωρίς πόνο βρίσκουν ρήξεις μηνίσκου αρκετά συχνά. Γι’ αυτό η απόφαση για τη θεραπεία παίρνεται από το ιστορικό, την κλινική εξέταση και το τι μπορείς να κάνεις, όχι μόνο από το χαρτί.

Χονδροπάθεια και πόνος μπροστά στο γόνατο

Ο χόνδρος καλύπτει τις επιφάνειες των οστών μέσα στην άρθρωση, σαν ένα λείο στρώμα που αφήνει το γόνατο να γλιστρά. Ο όρος «χονδροπάθεια» χρησιμοποιείται συχνά για πόνο μπροστά ή πίσω από την επιγονατίδα.

Ο πόνος εμφανίζεται συνήθως στις σκάλες, στο κάθισμα, στο τρέξιμο ή αφού έχεις μείνει πολλή ώρα καθιστός. Το όνομα ακούγεται πιο τρομακτικό από ό,τι είναι. Ο πόνος μπροστά στο γόνατο έχει πολλούς πιθανούς λόγους, και συχνά έχει σχέση με το πόσο φορτίο αντέχει εκείνη τη στιγμή το γόνατό σου, όχι με κάτι που «χάλασε».

Η αντιμετώπιση προσαρμόζεται στα ευρήματα. Συνήθως περιλαμβάνει σταδιακή ενδυνάμωση και ρύθμιση των δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν τον πόνο.

Οστεοαρθρίτιδα: δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσεις να κινείσαι

Η οστεοαρθρίτιδα δεν είναι απλώς «τρίψιμο». Είναι μια σύνθετη πάθηση όπου αλλάζουν ο χόνδρος, το οστό από κάτω και άλλοι ιστοί της άρθρωσης. Μπορεί να φέρει πόνο, δυσκαμψία μετά από ανάπαυση, δυσκολία στο περπάτημα και στις σκάλες.

Η ένταση των συμπτωμάτων δεν ακολουθεί πάντα την ακτινογραφία. Κάποιοι έχουν έντονα ευρήματα και ήπιο πόνο. Άλλοι έχουν πιο ήπια ευρήματα και μεγάλο περιορισμό. Γι’ αυτό η θεραπεία δεν πρέπει να στηρίζεται μόνο στην εικόνα.

Το σημαντικότερο: η διάγνωση δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσεις να κινείσαι. Σε οδηγίες για την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, η εκπαίδευση και η κατάλληλα προσαρμοσμένη άσκηση βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, μαζί με τον έλεγχο του βάρους όταν χρειάζεται.

Πώς αντιμετωπίζεται

Το πρόγραμμα φτιάχνεται πάνω σε αυτό που εντοπίζουμε στην εξέταση και στους στόχους σου. Συνήθως περιλαμβάνει:

• Ενδυνάμωση. Τετρακέφαλος, μύες του ισχίου και της γάμπας, με ένταση που ανεβαίνει σταδιακά.

• Κινητικότητα. Αν η κάμψη ή η έκταση του γονάτου είναι περιορισμένη, δουλεύουμε στοχευμένα πάνω σε αυτό.

• Λειτουργικές κινήσεις. Σκάλες, έγερση από καρέκλα, βάδιση, βαθύ κάθισμα. Ό,τι σε δυσκολεύει στην πράξη, εκεί εξασκούμαστε.

• Σταδιακή φόρτιση. Το γόνατο μαθαίνει να αντέχει περισσότερα, βήμα βήμα.

• Χειροθεραπεία. Ως βοήθημα για να μειωθεί ο πόνος και να κινηθεί πιο άνετα το γόνατο, μαζί με την άσκηση.

• Βελονισμός. Εδώ οι οδηγίες διαφωνούν. Οι αμερικανικές οδηγίες (ACR και Arthritis Foundation) τον προτείνουν υπό όρους για την οστεοαρθρίτιδα του γονάτου. Οι βρετανικές του NICE (2022) δεν τον συστήνουν, και οι αυστραλιανές του RACGP προτείνουν να μη χρησιμοποιείται. Αν θέλεις να τον δοκιμάσεις, είναι συμπλήρωμα στην άσκηση και όχι υποκατάστατό της.

• Εκπαίδευση. Όσο καταλαβαίνεις τι συμβαίνει, τόσο λιγότερο φοβάσαι να φορτώσεις το γόνατο.

Χρειάζεται χειρουργείο; Πότε επείγει

Όχι πάντα. Για τις εκφυλιστικές ρήξεις μηνίσκου υπάρχουν καλά στοιχεία. Σε μια μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη με 321 ανθρώπους ηλικίας 45 έως 70 ετών, η άσκηση με φυσικοθεραπεία είχε μετά από πέντε χρόνια παρόμοιο αποτέλεσμα στη λειτουργία του γονάτου με το χειρουργείο. Για αυτό, σε τέτοιες ρήξεις, η άσκηση προηγείται.

Αυτό δεν ισχύει για κάθε ρήξη. Μια τραυματική ρήξη, ένα γόνατο που κλειδώνει πραγματικά ή που «φεύγει» ζητούν έγκαιρη ορθοπαιδική εκτίμηση. Την απόφαση για επέμβαση την παίρνεις μαζί με τον ορθοπαιδικό σου, με βάση τον τύπο της βλάβης, τα συμπτώματα και το πώς ανταποκρίθηκες στην άσκηση.

Υπάρχουν και σημάδια που δεν περιμένουν. Δες γιατρό άμεσα αν:

• το γόνατο πρήστηκε απότομα και έντονα μετά από τραυματισμό

• δεν μπορείς να πατήσεις ή να στηριχθείς στο πόδι

• η άρθρωση φαίνεται παραμορφωμένη

• το γόνατο είναι ζεστό, κόκκινο και πρησμένο, ειδικά με πυρετό

• το γόνατο έχει κλειδώσει και δεν τεντώνει

Πώς δουλεύουμε στο PHYSIOGALINOS

Στο PHYSIOGALINOS, στη Νέα Σμύρνη, ξεκινάμε από το γόνατο που έχεις και όχι από τη λέξη στο πόρισμα. Δεν θεραπεύουμε μόνο την πάθηση, αντιμετωπίζουμε την αιτία. Είτε λέγεται μηνίσκος, χονδροπάθεια ή οστεοαρθρίτιδα, αναζητούμε τι χρειάζεται για να μπορείς να ξαναπερπατήσεις, να ανέβεις σκάλες και να κινηθείς χωρίς φόβο. Όταν υπάρχει ανάγκη, συνεργαζόμαστε με τον ορθοπαιδικό σου.

Αν το γόνατο σε περιορίζει, επικοινώνησε με το PHYSIOGALINOS και κλείσε ραντεβού. Θα το εξετάσουμε και θα σου εξηγήσουμε με απλά λόγια τι βλέπουμε.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.

Πηγές

• Noorduyn et al., Physical therapy vs arthroscopic partial meniscectomy in degenerative meniscal tears: 5-year follow-up of the ESCAPE trial, JAMA Network Open 2022

• RACGP, Guideline for the management of knee and hip osteoarthritis: acupuncture

• NICE, Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226), evidence review on acupuncture

Αυχενικό σύνδρομο: όταν ο πόνος φτάνει στο κεφάλι και στο χέρι

Οκτώ ώρες μπροστά στην οθόνη, το κεφάλι λίγο πιο μπροστά από το σώμα, κι ένας αυχένας που το απόγευμα έχει γίνει κόμπος. Μερικές φορές ο πόνος ανεβαίνει στο κεφάλι. Άλλες φορές κατεβαίνει στον ώμο ή στο χέρι. Και κάπου εκεί αρχίζεις να αναρωτιέσαι τι ακριβώς συμβαίνει εκεί πίσω.

Το «αυχενικό» είναι ίσως η πιο συχνή λέξη που ακούμε για τον λαιμό. Αξίζει να καταλάβεις τι κρύβει.

Τι σημαίνει «αυχενικό» και ποια συμπτώματα περιλαμβάνει

Το «αυχενικό σύνδρομο» είναι όρος ομπρέλα. Καλύπτει πολλές διαφορετικές καταστάσεις που έχουν κοινό σημείο τον αυχένα, και δεν σημαίνει ότι όλοι έχουν το ίδιο πρόβλημα. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι:

• πόνος ή δυσκαμψία στον αυχένα

• δυσκολία να γυρίσεις ή να γείρεις το κεφάλι

• ένταση στους ώμους και στο πάνω μέρος της πλάτης

• πονοκέφαλος που ξεκινά από τον αυχένα

• πόνος που κατεβαίνει στον ώμο ή στο χέρι

• μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στο χέρι, όταν εμπλέκεται νευρική ρίζα

Το ίδιο σύμπτωμα μπορεί να έχει διαφορετικό λόγο σε δύο ανθρώπους. Ο πόνος στον αυχένα και το μούδιασμα στα δάχτυλα, για παράδειγμα, ζητούν διαφορετική σκέψη. Γι’ αυτό η εξέταση προηγείται από οτιδήποτε άλλο.

Γιατί πονάει

Σπάνια υπάρχει ένας μόνο λόγος. Συνήθως παίζουν ρόλο περισσότεροι από ένας παράγοντες:

• Καταπόνηση. Πολλές ώρες στην ίδια θέση, ή μια ξαφνική αύξηση της δραστηριότητας που ο αυχένας δεν πρόλαβε να συνηθίσει.

• Περιορισμένη κίνηση. Όταν κάποιες κινήσεις πονούν, τις αποφεύγουμε. Ο αυχένας γίνεται πιο άκαμπτος και πιο ευαίσθητος, και ο κύκλος συνεχίζεται.

• Αλλαγές με τα χρόνια. Οι δίσκοι και οι αρθρώσεις του αυχένα αλλάζουν με την ηλικία. Αυτό είναι συχνό και δεν σημαίνει πάντα ότι φταίει για τον πόνο.

• Ερεθισμός νευρικής ρίζας. Τότε ο πόνος μπορεί να κατέβει στο χέρι και να συνοδεύεται από μούδιασμα ή αδυναμία. Το λέμε αυχενική ριζοπάθεια.

Και εδώ ισχύει ό,τι και στη μέση: μια ακτινογραφία ή μαγνητική με «φθορά» δεν εξηγεί από μόνη της τον πόνο σου.

Η στάση του σώματος: τι ισχύει και τι όχι

Η στάση σίγουρα μετράει, αλλά όχι όπως συνήθως μας τη λένε. Δεν υπάρχει μία «τέλεια» στάση που να σε προστατεύει από τον πόνο. Και μια «κακή» στάση δεν προκαλεί από μόνη της βλάβη. Το πρόβλημα είναι συνήθως ότι μένεις ώρες στην ίδια θέση, όποια κι αν είναι αυτή.

Αυτά βοηθούν στην πράξη:

• άλλαζε θέση συχνά και σηκώσου λίγο κάθε λίγη ώρα

• ρύθμισε την οθόνη και το κάθισμα ώστε να νιώθεις άνετα

• ενδυνάμωσε σταδιακά τον αυχένα και τους ώμους

• κράτα καθημερινή κίνηση, μέσα στα όρια που αντέχεις

Στόχος δεν είναι να καθίσεις σαν αγαλματάκι. Στόχος είναι να κινείσαι χωρίς να φοβάσαι τον αυχένα σου.

Πώς αντιμετωπίζεται

Η επιλογή εξαρτάται από όσα βρίσκει η εξέταση. Αυτά είναι τα βασικά κομμάτια:

• Άσκηση. Κινητικότητα, ενδυνάμωση και αντοχή για τον αυχένα και τους ώμους, με ένταση που ταιριάζει σε εσένα.

• Χειροθεραπεία. Κινητοποιήσεις και άλλες τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να μειωθεί ο πόνος και να κινείσαι πιο άνετα, μαζί με την άσκηση και όχι αντί γι’ αυτήν. Τα στοιχεία για τη χειροθεραπεία στον αυχένα δεν έχουν όλα την ίδια ποιότητα, γι’ αυτό δεν την προτείνουμε ως μοναδική λύση.

• Βελονισμός. Μια ανασκόπηση της Cochrane του 2016 βρήκε μέτριας ποιότητας ενδείξεις ότι ο βελονισμός ανακουφίζει τον πόνο στον αυχένα καλύτερα από τη «ψεύτικη» βελόνα, στο τέλος της θεραπείας και για λίγο μετά. Το όφελος αφορά κυρίως το σύντομο διάστημα. Δεν υπόσχεται θεραπεία, αλλά μπορεί να βοηθήσει να χαλαρώσει ο πόνος ώστε να κάνεις τη δουλειά που μετράει.

• Αυτοδιαχείριση. Μαθαίνεις πώς να αυξάνεις σταδιακά τον φόρτο, τι να αποφεύγεις προσωρινά και πότε χρειάζεται να ξαναδούμε το πρόβλημα. Μετράνε και ο ύπνος, και το στρες, και τα διαλείμματα.

Όταν ο πόνος έχει περιορίσει δουλειά, οδήγηση ή ύπνο, η αποκατάσταση περιλαμβάνει και σταδιακή επιστροφή σε αυτά.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση

Ο πόνος στον αυχένα δεν είναι πάντα του αυχένα. Πήγαινε σε τμήμα επειγόντων περιστατικών αν εμφανιστεί:

• ξαφνικός, ασυνήθιστα έντονος πόνος στον αυχένα ή πονοκέφαλος, ιδίως με δυσκολία στην ομιλία, διαταραχή της όρασης ή αδυναμία σε χέρι ή πόδι

• προοδευτική αδυναμία ή αδεξιότητα στα χέρια, ή διαταραχή ισορροπίας και βάδισης

• πυρετός μαζί με δυσκαμψία στον αυχένα

• πόνος μετά από σοβαρό τραυματισμό

Αν έχεις επίμονο μούδιασμα ή πόνο στο χέρι, ειδικά με αδυναμία, κλείσε εξέταση σύντομα και μην το αφήσεις να κυλήσει.

Πώς δουλεύουμε στο PHYSIOGALINOS

Στο PHYSIOGALINOS, στη Νέα Σμύρνη, ο αυχένας αξιολογείται μαζί με όσα τον επηρεάζουν: την κίνηση, τους μύες, τα συμπτώματά σου και τις μέρες σου στο γραφείο, στο αυτοκίνητο ή στον καναπέ. Δεν θεραπεύουμε μόνο την πάθηση, αντιμετωπίζουμε την αιτία. Αν βρούμε κάτι που ανήκει στον γιατρό, το λέμε ξεκάθαρα και συνεργαζόμαστε μαζί του.

Αν ο αυχένας σε ακολουθεί κάθε βράδυ στο σπίτι, επικοινώνησε με το PHYSIOGALINOS και κλείσε ραντεβού. Θα δούμε τι συμβαίνει και θα στο εξηγήσουμε με απλά λόγια.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.

Πηγές

• Cochrane, Acupuncture for neck disorders (2016), περίληψη

Ισχιαλγία: γιατί ο πόνος κατεβαίνει στο πόδι

Ξεκινά από τη μέση, περνά από τον γλουτό και κατεβαίνει στο πόδι. Άλλοι τον περιγράφουν σαν ηλεκτρικό ρεύμα, άλλοι σαν καύσο, άλλοι σαν ένα σύρμα που τραβάει από πίσω. Κάθεσαι και χειροτερεύει. Σηκώνεσαι και δεν είσαι σίγουρος αν πρέπει να σταθείς ή να περπατήσεις.

Είναι από τους πόνους που τρομάζουν, γιατί το πόδι αισθάνεται «κάτι» και το μυαλό πάει αμέσως στο νεύρο. Ας το δούμε ήρεμα: τι είναι η ισχιαλγία, γιατί εμφανίζεται και τι μπορείς να κάνεις.

Τι είναι (και τι δεν είναι) η ισχιαλγία

Η ισχιαλγία δεν είναι διάγνωση. Είναι περιγραφή. Λέει πού πονάει και με ποιον τρόπο, όχι γιατί. Αναφέρεται σε πόνο που ακολουθεί τη διαδρομή του ισχιακού νεύρου ή των νευρικών ριζών που το σχηματίζουν στη μέση.

Δύο πράγματα μπερδεύουν τον κόσμο. Πρώτον, δεν έχουν όλοι πόνο στη μέση. Σε αρκετούς κυριαρχεί ο πόνος στο πόδι. Δεύτερον, δεν είναι κάθε πόνος στο πόδι ισχιαλγία. Το ισχίο, οι μύες του γλουτού και άλλες δομές μπορούν να δώσουν παρόμοια εικόνα. Όταν ο πόνος περνά κάτω από το γόνατο και φτάνει ως το πέλμα, αυξάνεται η πιθανότητα να εμπλέκεται νευρική ρίζα, αλλά ούτε αυτό είναι απόλυτο.

Γι’ αυτό η εξέταση μετράει περισσότερο από το όνομα που δίνουμε στον πόνο.

Τι μπορεί να την προκαλεί

Η πιο γνωστή αιτία είναι η δισκοκήλη που πιέζει ή ερεθίζει μια νευρική ρίζα. Δεν είναι όμως η μόνη.

• Στένωση του σπονδυλικού σωλήνα. Ο χώρος για τα νεύρα στενεύει, συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Ο πόνος ή το βάρος στα πόδια εμφανίζεται συχνά στο περπάτημα και ελαφραίνει όταν κάθεσαι.

• Εκφυλιστικές αλλαγές. Με τα χρόνια οι δίσκοι και οι αρθρώσεις της μέσης αλλάζουν και μπορεί να περιορίζουν τον χώρο γύρω από τη ρίζα.

• Άλλες, πιο σπάνιες αιτίες. Χρειάζονται ιατρική διερεύνηση και γι’ αυτό η εξέταση δεν πρέπει να παραλείπεται.

Και κάτι ακόμα: δισκοκήλη στη μαγνητική δεν σημαίνει πάντα ότι φταίει εκείνη. Έχουμε εξηγήσει στο άρθρο για τη δισκοκήλη γιατί η εικόνα μόνη της δεν αρκεί.

Πώς γίνεται η εξέταση και πότε χρειάζεται μαγνητική

Ξεκινάμε από την ιστορία σου. Πότε άρχισε ο πόνος, τι τον χειροτερεύει, τι τον ανακουφίζει, αν υπάρχει μούδιασμα ή αδυναμία. Μετά εξετάζουμε την κίνηση της μέσης, τη δύναμη των μυών στα πόδια, την αισθητικότητα, τα αντανακλαστικά και το πώς αντιδρά ο πόνος σε συγκεκριμένες κινήσεις.

Η μαγνητική δεν χρειάζεται σε κάθε περίπτωση. Οι οδηγίες του NICE ζητούν να μη γίνεται ρουτίνα στην πρωτοβάθμια φροντίδα και να εξετάζεται σε εξειδικευμένο περιβάλλον μόνο όταν το αποτέλεσμα πρόκειται να αλλάξει την αντιμετώπιση, για παράδειγμα όταν σκέφτεται κανείς ένεση ή χειρουργείο. Αν ο γιατρός σου την έχει ήδη ζητήσει, έχει τους λόγους του και τη χρησιμοποιούμε ως συμπλήρωμα της εξέτασης, όχι ως υποκατάστατό της.

Πώς αντιμετωπίζεται

Συχνά η ισχιαλγία υποχωρεί με τον χρόνο, αν και ο χρόνος αυτός διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Στο ενδιάμεσο, αυτά βοηθούν:

• Κίνηση. Απόφυγε τις πολλές ώρες ακινησίας. Περπάτα όσο αντέχεις και ανέβασε σταδιακά.

• Εξατομικευμένη άσκηση. Δεν υπάρχει μία άσκηση που κάνει καλό σε όλους. Η επιλογή εξαρτάται από το τι χειροτερεύει και τι ανακουφίζει τον πόνο σου.

• Χειροθεραπεία. Οι οδηγίες την αφήνουν ως επιλογή μόνο μέσα σε πρόγραμμα που περιλαμβάνει άσκηση. Εμείς τη χρησιμοποιούμε για να μειώσουμε τον πόνο και να σε βοηθήσουμε να κινηθείς πιο άνετα.

• Βελονισμός. Ισχύει ό,τι είπαμε για τον πόνο στη μέση. Το NICE δεν τον συστήνει για πόνο στη μέση με ή χωρίς ισχιαλγία. Άλλες οδηγίες τον περιλαμβάνουν ανάμεσα στις επιλογές. Αν τον δοκιμάσεις, είναι συμπλήρωμα και όχι υποκατάστατο της άσκησης.

• Εκπαίδευση. Όσο καταλαβαίνεις τι συμβαίνει, τόσο λιγότερο φοβάσαι την κίνηση.

Τα φάρμακα τα αφήνουμε στον γιατρό σου. Αν ο πόνος δεν βελτιώνεται ή αν το πόδι αδυνατίζει, ξαναβλέπουμε την εικόνα και συνεργαζόμαστε μαζί του για τα επόμενα βήματα, από ένεση μέχρι χειρουργική εκτίμηση.

Πότε επείγει

Η περισσότερη ισχιαλγία είναι ενοχλητική αλλά όχι επικίνδυνη. Υπάρχουν όμως σημάδια που αλλάζουν τα δεδομένα. Αν εμφανιστεί κάτι από τα παρακάτω, πήγαινε σε τμήμα επειγόντων περιστατικών χωρίς καθυστέρηση:

• νέα δυσκολία στην ούρηση ή απώλεια ελέγχου της κύστης ή του εντέρου

• μούδιασμα στην περιοχή ανάμεσα στα πόδια, εκεί που κάθεσαι

• αδυναμία στο πόδι ή στο πέλμα που χειροτερεύει γρήγορα

• πόνος ή μούδιασμα και στα δύο πόδια

• πυρετός μαζί με τον πόνο, ή σοβαρός τραυματισμός πριν από αυτόν

Αυτά δεν είναι μια συνηθισμένη ισχιαλγία και δεν τα αντιμετωπίζουμε σαν τέτοια.

Πώς δουλεύουμε στο PHYSIOGALINOS

Στο PHYSIOGALINOS, στη Νέα Σμύρνη, δεν ξεκινάμε από το όνομα του πόνου αλλά από τον λόγο που εμφανίστηκε. Δεν θεραπεύουμε μόνο την πάθηση, αντιμετωπίζουμε την αιτία. Για την ισχιαλγία αυτό σημαίνει να βρούμε τι ερεθίζει το νεύρο, τι σε περιορίζει στην κίνηση και πώς θα επιστρέψεις σταδιακά σε όσα έχεις σταματήσει να κάνεις.

Όταν χρειάζεται γιατρός, το λέμε καθαρά και δουλεύουμε μαζί του.

Αν ο πόνος στο πόδι σε ακολουθεί εδώ και καιρό, επικοινώνησε με το PHYSIOGALINOS και κλείσε ραντεβού. Θα εξετάσουμε τι συμβαίνει και θα σου το εξηγήσουμε με απλά λόγια.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.

Πηγές

• NICE, Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59)

• American College of Physicians, Noninvasive Treatments for Acute, Subacute, and Chronic Low Back Pain (PubMed)

Δισκοκήλη και πόνος στη μέση: τι λέει πραγματικά η μαγνητική σου

Η μαγνητική βγήκε και στο πόρισμα διαβάζεις τη λέξη «δισκοκήλη». Σου κόβεται η ανάσα. Το μυαλό πηγαίνει αμέσως στα χειρότερα: χειρουργείο, κρεβάτι, μια μέση που δεν θα ξαναγίνει όπως πριν.

Πάρε μια ανάσα και διάβασε παρακάτω. Η λέξη ακούγεται βαριά, αλλά δεν είναι ετυμηγορία. Πολλοί άνθρωποι έχουν δισκοκήλη και δεν πονούν καθόλου. Άλλοι πονούν πολύ με μια εικόνα που μοιάζει σχεδόν φυσιολογική. Δεν είναι παράδοξο. Η μαγνητική δείχνει πώς είναι η δομή, όχι πόσο πονάει ο άνθρωπος.

Θα δούμε τι είναι ο δίσκος, τι σημαίνει στην πράξη η δισκοκήλη, πώς αντιμετωπίζεται και πότε δεν αξίζει να περιμένεις.

Τι είναι ο δίσκος και τι σημαίνει δισκοκήλη

Ανάμεσα σε κάθε ζευγάρι σπονδύλων υπάρχει ένας δίσκος. Σκέψου ένα μικρό, γεμάτο μαξιλαράκι: έξω έχει έναν σκληρό ινώδη δακτύλιο, μέσα έναν πιο μαλακό πυρήνα. Δουλειά του είναι να απορροφά τα φορτία και να αφήνει τη σπονδυλική στήλη να κινείται.

Όταν ένα κομμάτι του δίσκου προβάλλει πέρα από τα φυσιολογικά του όρια, η μαγνητική το περιγράφει ως προβολή ή κήλη. Αυτό είναι όλο. Το τι κάνει στον άνθρωπο εξαρτάται από το πού βρίσκεται και αν πιέζει κάτι γύρω του.

Αν ερεθίζει μια νευρική ρίζα, ο πόνος μπορεί να κατέβει στον γλουτό ή στο πόδι, με μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα. Αυτό το σενάριο το λέμε ισχιαλγία και έχει δικό του άρθρο. Αν δεν ερεθίζει τίποτα, μπορεί να έχεις μόνο πόνο στη μέση. Μπορεί και να μην έχεις τίποτα.

Το τελευταίο ακούγεται παράξενο, αλλά το βλέπουμε συνέχεια. Μελέτες απεικόνισης σε ανθρώπους χωρίς πόνο βρίσκουν προβολές δίσκων αρκετά συχνά, και όλο και πιο συχνά όσο μεγαλώνουμε. Ο δίσκος αλλάζει με τα χρόνια, όπως αλλάζει το δέρμα και τα μαλλιά μας. Δεν σημαίνει ότι πονάει.

Γιατί η εικόνα δεν εξηγεί πάντα τον πόνο

Ο πόνος στη μέση δεν είναι μόνο θέμα δομής. Παίζουν ρόλο οι μύες, οι αρθρώσεις, η ευαισθησία του νευρικού συστήματος, ο ύπνος, το άγχος, ο φόβος μήπως κάνεις κακό στη μέση σου και σταματήσεις να κινείσαι. Όλα αυτά δεν φαίνονται σε καμία μαγνητική.

Γι’ αυτό οι οδηγίες δεν ζητούν απεικόνιση σε κάθε πόνο στη μέση. Οι οδηγίες του NICE συστήνουν να μη γίνεται ρουτίνα η απεικόνιση σε πρωτοβάθμιο επίπεδο και να εξετάζεται μόνο όταν το αποτέλεσμα πρόκειται να αλλάξει την αντιμετώπιση. Η μαγνητική έχει σαφή θέση όταν υπάρχει υποψία για κάτι σοβαρό, όπως κάταγμα, λοίμωξη, όγκος ή πίεση στα νεύρα της ουράς της σπονδυλικής στήλης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο γιατρός σου έκανε λάθος που σου την ζήτησε. Σημαίνει ότι η μαγνητική είναι ένα κομμάτι του παζλ. Το υπόλοιπο το συμπληρώνουν το ιστορικό σου και η κλινική εξέταση: πώς κινείσαι, τι σε πονάει και πότε, πώς είναι η δύναμη και η αισθητικότητα στα πόδια.

Όταν όλα αυτά δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση με την εικόνα, ξέρουμε ότι η δισκοκήλη μάλλον έχει ρόλο. Όταν δεν συμφωνούν, ψάχνουμε αλλού.

Πώς αντιμετωπίζεται

Όταν δεν υπάρχουν σοβαρά νευρολογικά σημεία, ξεκινάμε συντηρητικά. Και ο πόνος, με τον σωστό χειρισμό, συχνά υποχωρεί με τον χρόνο. Αυτά είναι τα κομμάτια που μετράνε:

• Κίνηση, όχι ακινησία. Το κρεβάτι δεν γιατρεύει τη μέση. Προσαρμόζεις προσωρινά ό,τι σε πονάει περισσότερο, αλλά συνεχίζεις να περπατάς και να κάνεις όσα αντέχεις.

• Άσκηση. Είναι ο βασικός πυλώνας και οι οδηγίες την βάζουν πρώτη. Δεν υπάρχει μία άσκηση για όλους. Επιλέγεται με βάση το τι σε πονάει, τι αντέχεις και τι θέλεις να ξανακάνεις στη ζωή σου.

• Χειροθεραπεία. Οι οδηγίες του NICE την αφήνουν ως επιλογή μόνο μέσα σε πρόγραμμα που περιλαμβάνει και άσκηση. Εμείς τη βλέπουμε έτσι: ένα εργαλείο που μπορεί να μειώσει τον πόνο και να σε βοηθήσει να κινηθείς πιο άνετα, για να κάνεις μετά τη δουλειά που πραγματικά αλλάζει τα πράγματα.

• Βελονισμός. Εδώ πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι, γιατί οι οδηγίες διαφωνούν μεταξύ τους. Το NICE δεν τον συστήνει για τον πόνο στη μέση, γιατί θεώρησε ότι το όφελός του δεν ξεπερνά αρκετά τη «ψεύτικη» βελόνα στις μελέτες. Οι οδηγίες του American College of Physicians τον περιλαμβάνουν ανάμεσα στις επιλογές χωρίς φάρμακα, με χαμηλής έως μέτριας ποιότητας τεκμήρια. Δεν είναι θαύμα και δεν υπόσχεται θεραπεία. Για κάποιους ανθρώπους είναι μια αποδεκτή επιλογή δίπλα στην άσκηση, όχι στη θέση της.

• Εκπαίδευση. Όταν καταλαβαίνεις τι έχεις, τι να περιμένεις και πότε να ανησυχήσεις, ο φόβος πέφτει. Και ο φόβος, πολλές φορές, πονάει περισσότερο από τον δίσκο.

Χρειάζεται χειρουργείο; Πότε επείγει

Όχι, η δισκοκήλη από μόνη της δεν σημαίνει χειρουργείο. Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιμετωπίζονται χωρίς επέμβαση.

Η χειρουργική εκτίμηση μπαίνει στο τραπέζι σε δύο περιπτώσεις: όταν υπάρχει σοβαρός ή επιδεινούμενος νευρολογικός περιορισμός, ή όταν ο πόνος στο πόδι επιμένει παρά τη σωστή συντηρητική αντιμετώπιση και η εικόνα της μαγνητικής ταιριάζει με αυτά που βρίσκει η κλινική εξέταση. Την απόφαση την παίρνεις μαζί με τον γιατρό σου, αφού σταθμίσετε οφέλη και κινδύνους.

Υπάρχουν όμως σημάδια που δεν περιμένουν. Αν εμφανιστεί κάτι από τα παρακάτω, πήγαινε σε τμήμα επειγόντων περιστατικών και μην κλείσεις ραντεβού για την επόμενη εβδομάδα:

• νέα δυσκολία στην ούρηση ή απώλεια ελέγχου της κύστης ή του εντέρου

• μούδιασμα στην περιοχή που αγγίζει το κάθισμα, ανάμεσα στα πόδια

• αδυναμία στο πόδι που χειροτερεύει γρήγορα

• συμπτώματα και στα δύο πόδια

• πυρετός μαζί με πόνο στη μέση, ή σοβαρός τραυματισμός πριν από τον πόνο

Αυτά είναι σπάνια, αλλά όταν συμβούν η καθυστέρηση κοστίζει. Γι’ αυτό τα γράφουμε εδώ ξεκάθαρα.

Πώς δουλεύουμε στο PHYSIOGALINOS

Στο PHYSIOGALINOS, στη Νέα Σμύρνη, ξεκινάμε από εσένα και όχι από το πόρισμα. Ακούμε το ιστορικό σου, βλέπουμε πώς κινείσαι, ελέγχουμε δύναμη, αισθητικότητα και αντανακλαστικά. Μετά βάζουμε δίπλα τη μαγνητική και ρωτάμε αν η εικόνα και ο άνθρωπος λένε την ίδια ιστορία.

Η φιλοσοφία μας χωράει σε μία φράση: δεν θεραπεύουμε μόνο την πάθηση, αντιμετωπίζουμε την αιτία. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί να μειώσουμε τον πόνο. Θέλουμε να καταλάβουμε γιατί η μέση σου καταπονείται και τι χρειάζεται για να σταματήσει να σε περιορίζει. Αν δούμε κάτι που ανήκει στον γιατρό, το λέμε καθαρά και συνεργαζόμαστε μαζί του.

Αν κρατάς μια μαγνητική και δεν ξέρεις τι να κάνεις με αυτήν, φέρ’ τη όπως είναι. Θα τη δούμε μαζί σου και θα σου τη μεταφράσουμε σε απλά λόγια.

Επικοινώνησε με το PHYSIOGALINOS και κλείσε ραντεβού όποτε είσαι έτοιμος.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.

Πηγές

• NICE, Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59)

• American College of Physicians, Noninvasive Treatments for Acute, Subacute, and Chronic Low Back Pain (PubMed)